Skip to main content

Just-in-time... tot er niets meer over is? Risico’s in de leveringsketen. Hoe lang kan uw bedrijf een stilstand in de leveringsketen aan?

Een paar maanden geleden was een bekende autofabrikant op zoek naar meer dan 20.000 parkeerplaatsen voor nieuwe auto's. De aanleiding was dat de panelen voor het dashboardkastje ontbraken, want die waren niet geleverd.

De reden? Eind januari 2017 was er een brand bij een leverancier in de Tsjechische Republiek en het relatief eenvoudige onderdeel kon niet meer worden geleverd - en blijkbaar ook niet elders worden aangekocht. Het gevolg: de productie kwam tot stilstand.

Het grootste risico voor bedrijven: onderbreking van de bedrijfsactiviteiten en leveringsketens!

Onderbreking van de bedrijfsactiviteiten en leveringsketens stond in 2015 met 46% op de eerste plaats van wereldwijde risico's. Schade als gevolg van brand en explosies lag daar op de derde plaats met 27% niet ver achter. Beide risico's gaan jammer genoeg vaak hand in hand, wat niet alleen leidt tot ernstige materiële schade maar ook tot gedeeltelijke of volledige stopzetting van de bedrijfsactiviteiten. Als onderdelen die essentieel zijn voor de productie opeens niet meer beschikbaar zijn en niet elders kunnen worden bekomen, kan dit bij klanten en zelfs bij de klanten van klanten tot ernstige verstoringen in de leveringsketen leiden.

Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel waarin het gedoofde vuur zich als de spreekwoordelijke vlammenzee uitbreidt naar een verstoring van productie en logistiek. Dit kan leiden tot hoge kosten en langdurige problemen door geannuleerde orders of opgezegde contracten. Dit kan dan snel leiden tot een verlies aan inkomsten, afname van het marktaandeel en een beschadigde reputatie. In extreme omstandigheden kan dit zelfs het voortbestaan van het bedrijf in gevaar brengen.

Veel bedrijven hebben op dit probleem gereageerd en besteden veel aandacht aan het specifieke risico van ernstige problemen in de leveringsketen.  Dergelijk risicobeheer van de leveringsketen speelt een steeds grotere rol bij het plannen voor noodgevallen (bron: Allianz Risk Barometer 2015).

Onderbrekingen van de bedrijfsactiviteiten zijn bij schade een grote kostenpost.

Korte onderbrekingen of stilstand in de leveringsketen, onder meer door defecten aan machines of kortdurende logistieke problemen, kunnen meestal snel onder controle worden gebracht. Bij ernstige schade, bijvoorbeeld door brand op een productielocatie, zijn de gevolgen echter vaak veel ernstiger. Ondanks de implementatie van noodmaatregelen of het gebruik van logistieke alternatieven kan de schade door onderbreking van de bedrijfsactiviteiten in de miljoenen lopen en een aanzienlijk deel vormen van de totale schade. Deze kostenverdeling is niet echt een uitzondering: schade door onderbreking van bedrijfsactiviteiten speelde een belangrijke rol bij de tien grootste schadegevallen sinds 1962. In bepaalde gevallen is de schade door onderbreking van de activiteiten zelfs groter dan de feitelijke materiële schade.

Het aandeel van de schade vanaf onderbreking tot hervatting van de bedrijfsactiviteiten bij de tien grootste schadegevallen sinds 19621)

The ten biggest damages events since 1962

1) Bron: Schadepreventie bij schadeverzekeringen 2015/2016, rapport van de schadepreventiecommissies van de GDV

Een derde van de schade wordt veroorzaakt door onderbreking van de bedrijfsactiviteiten!

Het effect van operationele onderbrekingen op het schadebedrag blijkt niet alleen uit de meest ernstige incidenten, maar komt ook naar voren bij analyse van algemene schadestatistieken. Operationele onderbreking kwam tussen 1996 en 2015 gemiddeld neer op 33%2) van het totale schadebedrag. Eén ding is erg duidelijk: als je niet kan produceren, kan je niet leveren... En als je niet kan leveren, loop je inkomsten mis. Er ontstaat een vicieuze cirkel die een groot financieel uithoudingsvermogen vraagt en die alleen kan worden doorbroken door snelle reacties en een gerichte herstelstrategie.

Proportion of interruption in total damage costs

 

Proportion of interruption to operations in damage costs from 1996 to 2015

2) Bron: Schadepreventie bij schadeverzekeringen 2015/2016, rapport van de schadepreventiecommissies van de GDV

De kettingreactie versnelt: onderbreking van leveringsketens.

Stilstand van het bedrijf dat rechtstreeks door brandschade is getroffen, heeft natuurlijk niet alleen gevolgen voor dat bedrijf. Omdat de netwerken van leveringsketens vaak complex zijn, kan vooral de schade voor de productie omvangrijk zijn en de hele leveringsketen worden getroffen. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van bestaande contractuele clausules inzake de verhaling van kosten. Daarnaast vormt het verlies van grote orders een ander ernstig risico. Zoals al eerder werd benadrukt, wordt onderbreking van de werkzaamheden en leveringsketen met 46% gezien als het grootste risico voor bedrijven (Allianz Risk Barometer 2015)

Eén enkele afnamebron in de leveringsketen kan een risicokatalysator worden.

Meestal is er niet één oorzaak aan te wijzen, zoals een brand die een bedrijf op de knieën kan brengen, maar vaak gaat het om een combinatie van factoren. Deze factoren hebben vaak onvoldoende aandacht gehad in de leveringsketen en kunnen een grote verstoring veroorzaken. Een voorbeeld hiervan is de gerichtheid op één enkele leverancier. Dit kan dan wel voordelen hebben, zoals aanzienlijk verlaagde kosten, maar bij een verstoring kan het gebrek aan alternatieven een ernstig probleem worden. De eerder genoemde situatie waarmee een autofabrikant te maken kreeg, is een goed voorbeeld van dit scenario. Autodeskundige professor Ferdinand Dudenhöffer is duidelijk over deze risicovolle leveringsketenstructuren in ons interview ‘Het is uiterst onverstandig van een autofabrikant om één leverancier te gebruiken’, aldus de oprichter en directeur van CAR, het Center Automotive Research aan de Universiteit van Duisberg-Essen.

Instorting van de leveringsketen door eenzijdige logistiek.

Niet alleen het productie-aspect verdient aandacht bij het evalueren van de risico's voor leveringsketens. Ook het vervoer van te leveren goederen kan worden opgehouden en de productie tot stilstand brengen. Logistiek door één leverancier moet zoveel mogelijk worden vermeden, bijvoorbeeld door het vervoer over spoor en weg bewust te verdelen. Als er problemen zijn op het spoorwegennet, kan dit op korte termijn in elk geval door zwaar transport worden opgevangen. Eén en ander hangt natuurlijk ook af van het soort product en de hoeveelheden die worden geleverd.

Herken de risico's van leveringsketens, breng de consequenties in kaart, stel noodplannen op!

De productiestromen en fabricageprocessen binnen een bedrijf maken tegenwoordig meestal deel uit van een ingewikkeld, wijdvertakt en vaak internationaal netwerk van materialen, producten en datastromen, gecombineerd met diensten. Het is derhalve niet alleen nodig om de rechtstreekse leveranciers te controleren - de volledige leveringsketen moet worden bekeken. Er zijn tegenwoordig IT-ondersteunde analyses beschikbaar om de risico's van de onderbreking van activiteiten vast te stellen, uiterst complexe verbanden en afhankelijkheden in beeld te brengen en alternatieven aan te voeren. Met deze informatie kunnen gerichte maatregelen en zelfs effectieve noodplannen worden geïmplementeerd. Het is belangrijk om de consequenties in kaart te brengen, want onderbreking van de werkzaamheden door slechts één schakel in de leveringsketen kan leiden tot inkomstenverlies en al snel het voortbestaan van een bedrijf in gevaar brengen. De verzekering dekt in deze gevallen alleen financiële schade en verliezen. Het verlies van een marktaandeel is in de regel niet verzekerbaar en veel moeilijker om te herstellen! Bedrijven moeten daarom anticiperend handelen en productieprocessen, alsmede de banden met leveranciers en klanten uiterst nauwgezet onderzoeken.

Risico's van leveringsketens - houd deze vijf feiten in gedachten:

  • Met een aandeel van 46%1) stond onderbreking in de bedrijfsactiviteiten en leveringsketens in 2015 op de eerste plaats van wereldwijde bedrijfsrisico's
  • De onderbreking van activiteiten kwam tussen 1996 en 2015 gemiddeld neer op 33%2) van het totale schadebedrag
  • Levering door één leverancier en eenzijdige logistieke regelingen kunnen de verstoringen in de leveringsketen verergeren
  • Via IT-ondersteunde analyses is het nu mogelijk om verborgen risico's in de leveringsketen zichtbaar te maken en te beperken
  • Bescherm uzelf met bijgewerkte en passende noodplannen en gebruik de professionele kennis van gespecialiseerde bedrijven!

 

Leveringsketens Force majeure, wat nu?

Vooropgesteld dat externe, onvoorziene omstandigheden buiten controle van de leverancier invloed hebben op het correct nakomen van een leveringsafspraak met de klant, rijst vanzelfsprekend de vraag wie er verantwoordelijk is voor de hierdoor veroorzaakte verstoringen.

Facebook LinkedIn Twitter Mail Arrow Up Arrow Left Arrow Right